Mijn moeder schreef me een mail over Bidden en vallen. Ik geloof dat dit – haar interpretatie en emotie – precies is wat ik voor ogen had.

Nu het boek hier uitgelezen voor me ligt is de raadselachtige vogel op de kaft mijn vriend geworden. Daarvoor sleepte Tom me meedogenloos mee op zijn lijdensweg. Werd ik gedwongen de confronterende wanhopige werkelijkheid te horen, zien en voelen in de krochten en duisternis van ook mijn bestaan, met als summum de onverdraaglijke liefdeloze seks. De bron waar al het leven uit voortkomt is verworden tot een zelfverloren gewelddadige hellevaart. Lichaam en geest dodelijk verwond tot de pijngrens tot de grens van het bewustzijn, tot waar het voorstelbare lijden ophoudt en het hallucineren begint. Nog enkel ‘ach ah laat het voorbij zijn… laat dit stoppen… Erbarme Dich….’ En toch blijf ik al die tijd bij hem, wil hem niet verliezen, vergeef hem, gun hem dezelfde liefde die ik voor hem voel. Dat verlangen gaat niet meer weg, ook al moet ik herhaaldelijk stoppen met lezen om de gevoelen die stokken weer op gang te krijgen, wat me alleen lukt door verder te lezen omdat hetzelfde ook de schrijver zelf lijkt te overkomen, hij gunt me precies dan een rustig vaarwater. Het bestaan krijgt meerdere gezichten, meerdere stemmen, kantelende lichtinval op elk moment. Als ik denk vat te krijgen op de situatie, stelt die me gelijkertijd ook teleur. En precies dan draait de caleidoscoop, kantelen de kristallen, verandert het licht en wordt het geheel al kantelend en vallend en biddend lichter en lichter. De schrijver gunt me vonkjes hoop in zijn stuwende stromende onderdompelende woorden, bijna ongemerkt sluipt er liefde binnen, voorzichtig op kousenvoeten om bij het minste of geringste zich weer te verstoppen, maar ik weet dat ze er is, ergens, waar dan ook. Maar meer nog dat ze er altijd al was en alleen op haar moment zichtbaar is. Er is moed voor nodig om in de pijn te gaan. Dat dacht ik bij elke doodsangstige bevalling, bij elke confrontatie met de dood. Maar wat is dat dan moed? Het gebeurt, het leven, met de dood en de pijn gebeuren. Ervan weg willen vluchten is mijn eerste verlangen. Onmogelijk, dat voel ik in Bidden en vallen. In de pijn gaan, het leven in al haar facetten onder ogen willen en durven komen, dan kan ook de diep verstopte kwetsbare liefde er zijn. Alles is met de schepping aangeleverd, iets anders hebben we niet. 

Maar dan zijn we er nog niet. De schrijver heeft nog een wereld die hij ons gunt. De wereld van zijn fantasie, het sprookje, de vertelling, de krachtigste wereld om ons in te verliezen. We mogen erin rondzweven, buitelen, dartelen, duiken, opstijgen, ontvluchten, vrij zijn, los van elke beperking, los van zwaartekracht. De adelaar voert me mee in een oneindig verhaal, zolang die vlucht duurt voel ik leven en liefde, ben ik niet bang en gunt de schrijver Tom en mij de ruimte. Je taal is onontkoombaar, prachtig, onverbiddelijk, meedogend, poëtisch. Geen zin, geen woord laat me met rust, sleurt me van de ene emotie in de andere en zet me behalve voelen aan tot denken. De mate waarin je het verhaal beetje bij beetje weet in te vlechten en prijs te geven is geweldig knap gedaan. Het blijft spannend. Je schakelt en meandert tussen allerlei genres door. Daardoor is het niet te vangen net zo min als je personages te vangen zijn. Elke keer als je het denkt te weten weet je het niet en toch leer je ze begrijpen ondanks of misschien wel dankzij de onvoorspelbaarheid.

Toen ik zo’n 8 maanden zwanger van je was. Gingen je vader en ik naar een dansvoorstelling van Philip Glass. Een choreografie op zijn heftige niet aflatende Minimal Music. Dat ging/gaat maar door en door en door. Ik voelde het door m’n hele lijf. Ik had zoiets nog nooit ervaren, de dansers kenden geen moment rust. Kwamen op van rechts wervelden in volle vaart onophoudelijk van links naar rechts en dan onverminderd achterlangs door om hun patroon eindeloos te herhalen op de dwingende stuwende opzwepende muziek, waarbij de verandering zo minimaal is dat die er niet lijkt te zijn. En toch is het eind anders dan het begin. Maar het slot van deze fysiek indrukwekkende gebeurtenis heb ik niet afgewacht, je ging zo tekeer in mijn buik dat ik na geruime tijd dacht, straks ga ik hier nog bevallen en dat is veel te vroeg. We zijn toen beiden, bezorgd om jou maar tegelijk diep onder de indruk van deze nieuwe vorm van dans en muziek, naar buiten gegaan. Een beleving die ik nooit vergeten ben en die terugkwam bij het lezen van Bidden en vallen.